Translation AR EN ES FR RU
zài 在 niǔ yuē 纽约 dà dū huì 大都会 “ sǐ 死 kē 磕 ” lín mó 临摹 , ràng 让 yuán dài 元代 bì huà 壁画 jù zhì 巨制 huí jiā 回家
∙ gǔ dài 古代 yì shù 艺术 & g t gt ;
niǔ yuē 纽约 dà dū huì 大都会 yì shù 艺术 bó wù guǎn 博物馆 zhōng guó 中国 yì shù 艺术 zhǎn tīng 展厅 nèi 内 , yī zhī 一支 lái zì 来自 zhōng guó yì shù yán jiū yuàn 中国艺术研究院 de 的 lín mó 临摹 tuán duì 团队 liǎng nián 两年 qián 前 dì yī cì 第一次 jìn jù lí 近距离 miàn duì 面对 nà fú 那幅 zhèn hàn rén xīn 震撼人心 de 的 yuán dài 元代 jù zhì 巨制 《 yào shī fú 药师佛 fó huì tú 佛会图 》 — — zhè jiàn 这件 cóng 从 shān xī 山西 guǎng shèng sì 广胜寺 liú sàn 流散 hǎi wài 海外 、 bèi 被 qiē gē 切割 chóng zǔ 重组 de 的 bì huà 壁画 , zài 在 yì guó tā xiāng 异国他乡 yī zhí 一直 sàn fā 散发 zhe 着 huī hóng 恢宏 zhuāng yán 庄严 de 的 qì chǎng 气场 。
cǐ hòu 此后 liǎng 两 nián jiān 年间 , zhè zhī 这支 tuán duì 团队 sì dù 四度 fù měi 赴美 , zài 在 jǐ hū 几乎 “ tiē zhe 贴着 yuán zuò 原作 ” de 的 tiáo jiàn 条件 xià 下 zhǎn kāi 展开 gāo jīng dù 高精度 cè huì 测绘 、 jiào sè 校色 yǔ 与 lín mó 临摹 , shì tú 试图 yǐ 以 “ wén wù 文物 fù zhì 复制 jí 级 xiàn zhuàng 现状 lín mó 临摹 ” chóng jiàn 重建 zhè 这 fú 幅 bì huà 壁画 de 的 xíng zhì 形制 、 jī lǐ 肌理 yǔ 与 shí jiān 时间 hén jì 痕迹 。 mù qián 目前 zhè yī 这一 lín mó 临摹 xiū fù 修复 xiàng mù 项目 yǐ 已 lín jìn 临近 wěi shēng 尾声 , jì huà 计划 zài 在 2 0 2 6 2026 nián 年 9 9 yuè 月 jǔ bàn 举办 jié xiàng 结项 zhǎn lǎn 展览 , zhōng guó yì shù yán jiū yuàn 中国艺术研究院 bì huà 壁画 lín mó 临摹 tuán duì 团队 jìn rì 近日 duì 对 《 pēng pài 澎湃 xīn wén 新闻 | gǔ dài 古代 yì shù 艺术 》 xiáng shù 详述 le 了 sì cì 四次 fù měi 赴美 lín mó 临摹 de 的 xì jié 细节 yǔ 与 sī kǎo 思考 。
duì 对 《 yào shī fú 药师佛 fó huì tú 佛会图 》 kāi zhǎn 开展 duō xiàng 多项 fù zá 复杂 yì shù 艺术 xìn xī 信息 de 的 cè liàng 测量 yǔ 与 huì zǒng 汇总
2 0 2 4 2024 nián 年 3 3 yuè 月 , niǔ yuē 纽约 dà dū huì 大都会 yì shù 艺术 bó wù guǎn 博物馆 zhōng guó 中国 zhǎn tīng 展厅 lǐ 里 , lái zì 来自 zhōng guó yì shù yán jiū yuàn 中国艺术研究院 de 的 fǎng wèn tuán 访问团 wèi 为 zhí xíng 执行 “ měi guó 美国 dà dū huì 大都会 yì shù 艺术 bó wù guǎn 博物馆 cáng 藏 《 yào shī fú 药师佛 jīng biàn 经变 tú 图 》 yán jiū 研究 lín mó 临摹 ” xiàng mù 项目 , dì yī cì 第一次 zhàn 站 zài 在 《 yào shī fú 药师佛 fó huì tú 佛会图 》 qián 前 , dà jiā 大家 kàn dào 看到 , zhè 这 fú 幅 jù dà 巨大 de 的 yuán dài 元代 bì huà 壁画 shì 是 rú cǐ 如此 huī hóng 恢宏 huá měi 华美 — — yào shī fú 药师佛 duān zuò 端坐 zhōng xīn 中心 , zhòng 众 pú sà 菩萨 、 hù fǎ 护法 tiān wáng 天王 děng 等 cù yōng 簇拥 yú 于 sì zhōu 四周 , zhè shì 这是 mù qián 目前 bǎo cún 保存 zhuàng kuàng 状况 zuì hǎo 最好 de 的 yuán dài 元代 bì huà 壁画 zhī yī 之一 , yě 也 shì 是 hǎi wài 海外 shōu cáng 收藏 zhōng guó 中国 bì huà 壁画 zhōng 中 zōng hé 综合 jià zhí 价值 zuì gāo 最高 de 的 yì shù 艺术 zhēn pǐn 珍品 zhī yī 之一 。
cǐ hòu 此后 de 的 liǎng 两 nián jiān 年间 , zhè gè 这个 yóu 由 zhōng guó yì shù yán jiū yuàn 中国艺术研究院 gōng bǐ huà 工笔画 yuàn 院 huà jiā 画家 、 shuò 硕 bó shì 博士 yán jiū shēng 研究生 yǔ 与 lì nián 历年 bì huà 壁画 lín mó 临摹 hé xīn 核心 gǔ gàn 骨干 zǔ chéng 组成 de 的 tuán duì 团队 xiān hòu 先后 sì cì 四次 qù 去 dào 到 niǔ yuē 纽约 dà dū huì 大都会 yì shù 艺术 bó wù guǎn 博物馆 , tā men 他们 xiàn chǎng 现场 bǎi fàng 摆放 zhuō zi 桌子 lín mó 临摹 、 jiào sè 校色 , bèi 被 shēng jiàng jī 升降机 jǔ dào 举到 bì huà 壁画 miàn qián 面前 zǎi xì guān chá 仔细观察 。 xiàng mù 项目 fù zé rén 负责人 、 zhōng guó yì shù yán jiū yuàn 中国艺术研究院 gōng bǐ huà 工笔画 yuàn 院 yuàn zhǎng 院长 zhāng 张 jiàn chēng 见称 , zhè shì 这是 “ quán qiú 全球 dú 独 yī fèn 一份 de 的 tiáo jiàn 条件 ” , dà dū huì 大都会 bó wù guǎn 博物馆 yǔn xǔ 允许 tā men 他们 wú xiàn 无限 jiē jìn 接近 yuán zuò 原作 。 liǎng 两 nián jiān 年间 sì cì 四次 yuǎn 远 fù 赴 niǔ yuē 纽约 , zhè xiē 这些 zhōng guó 中国 gōng bǐ huà 工笔画 shī men 师们 měi cì 每次 dōu 都 zài 在 zhǎn tīng 展厅 lǐ 里 gōng zuò 工作 shù zhōu 数周 。 tā men 他们 dài 带 zhe 着 tè zhì 特制 de 的 ní bǎn 泥板 、 yán liào 颜料 hé 和 gōng jù 工具 , yī bǐ 一笔 yī bǐ 一笔 de huà 地画 , zǐ xì 仔细 duì bǐ 对比 hé 和 jiào zhǔn 校准 yán sè 颜色 。
xiàng mù 项目 zǔ chéng yuán 组成员 zài 在 měi guó 美国 dà dū huì 大都会 yì shù 艺术 bó wù guǎn 博物馆 xiàn chǎng 现场 huì zhì 绘制
zhōng guó 中国 tuán duì 团队 wèi cǐ 为此 fù chū 付出 le 了 xiāng dāng 相当 duō 多 de 的 nǔ lì 努力 , zhāng 张 jiàn chēng 见称 , dà jiā 大家 zhǐ zài 旨在 dá chéng 达成 “ wén wù 文物 fù zhì 复制 jí 级 xiàn zhuàng 现状 lín mó 临摹 ” zhè yī 这一 mù de 目的 — — lín mó 临摹 tuán duì 团队 jiāng 将 zài 在 guǎng shèng sì 广胜寺 yuán zhǐ 原址 fù jìn 附近 suǒ qǔ 所取 de 的 tǔ 土 zhì chéng 制成 de 的 ní 泥 dì 地 zhàng 仗 shàng 上 fù huì 复绘 zhè fú 这幅 jù dà 巨大 de 的 bì huà 壁画 。 bǔ zhuō 捕捉 yuán 原 bì shàng 壁上 měi 每 yī gēn 一根 xiàn tiáo 线条 yǔ 与 měi 每 yī zhǒng 一种 sè cǎi 色彩 de 的 tóng shí 同时 , yě 也 jiāng 将 bǔ zhuō 捕捉 měi 每 yī dào 一道 liè fèng 裂缝 、 měi 每 yī piàn 一片 bō luò 剥落 、 měi 每 yī kuài 一块 pīn jiē 拼接 de 的 cuò wèi 错位 , shèn zhì 甚至 shí jiān 时间 jǐ yǔ 给予 de 的 wēn rùn 温润 jī lǐ 肌理 yǔ 与 bāo jiāng 包浆 。
xiàng mù zǔ 项目组 duì 对 《 yào shī fú 药师佛 fó huì tú 佛会图 》 kāi zhǎn 开展 gāo kōng 高空 cè huì 测绘
jù xī 据悉 , “ měi guó 美国 dà dū huì 大都会 yì shù 艺术 bó wù guǎn 博物馆 cáng 藏 《 yào shī fú 药师佛 fó huì tú 佛会图 》 yán jiū 研究 lín mó 临摹 ” xiàng mù 项目 zài 在 2 0 2 4 2024 nián 年 qǐ dòng 启动 , xiàng mù 项目 kāi zhǎn 开展 zhì jīn 至今 , yǐ 已 wán chéng 完成 xué shù jiāo liú 学术交流 、 shí dì kǎo chá 实地考察 、 xiàn gǎo 线稿 zhěng lǐ 整理 、 dì zhàng 地仗 yǔ 与 sè cǎi 色彩 kǎo zhèng 考证 、 yàng bǎn 样板 huì zhì 绘制 děng 等 hé xīn 核心 gōng zuò 工作 。 zhè xiē 这些 gōng zuò 工作 de 的 wán chéng 完成 dài biǎo 代表 zhe 着 gāi 该 xiàng mù 项目 qǔ dé 取得 le 了 zhòng yào 重要 jiē duàn xìng 阶段性 chéng guǒ 成果 。
jiāng 将 《 yào shī fú 药师佛 fó huì tú 佛会图 》 lín mó 临摹 huí lái 回来
2 0 1 6 2016 nián 年 , zhōng guó yì shù yán jiū yuàn 中国艺术研究院 gōng bǐ huà 工笔画 yuàn duì 院对 xīn jiāng 新疆 、 gān sù 甘肃 děng 等 dì 地 de 的 4 0 40 duō chù 多处 shí kū sì 石窟寺 jīng diǎn 经典 bì huà 壁画 jìn xíng 进行 guān mó 观摩 xué xí 学习 。 zài 在 jìn 近 5 0 50 tiān 天 de 的 diào yán 调研 kǎo chá 考察 zhōng 中 , tuán duì 团队 méng shēng 萌生 le 了 lín mó 临摹 gǔ 古 sī chóu zhī lù 丝绸之路 yán xiàn 沿线 dì qū 地区 bì huà 壁画 yí cún 遗存 de 的 gòu xiǎng 构想 。 cǐ hòu 此后 shù nián 数年 , gōng bǐ huà 工笔画 yuàn 院 bì huà 壁画 lín mó 临摹 tuán duì 团队 xiān hòu 先后 cháng shì 尝试 zhǐ 纸 juàn běn 绢本 、 fān bù 帆布 děng 等 duō zhǒng 多种 lín mó 临摹 zài tǐ 载体 , jīng guò 经过 fǎn fù 反复 shì yàn 试验 yǔ 与 dǎ mó 打磨 , zuì zhōng 最终 què dìng 确定 cǎi yòng 采用 ní dì 泥地 zhàng 仗 lín mó 临摹 gōng yì 工艺 jìn xíng 进行 bì huà 壁画 lín mó 临摹 。
“ suǒ wèi 所谓 ní dì 泥地 zhàng 仗 , jiù shì 就是 xiàng 像 gǔ dài 古代 huà shī 画师 nà yàng 那样 , zài 在 ní bā 泥巴 zuò 做 de 的 qiáng bì 墙壁 shàng 上 huà huà 画画 。 zhè 这 tīng 听 qǐ lái 起来 jiǎn dān 简单 , zuò 做 qǐ lái 起来 què 却 kùn nán chóng chóng 困难重重 。 jīn tiān 今天 jué dà duō shù 绝大多数 bì huà 壁画 lín mó 临摹 , dōu 都 shì 是 zài 在 zhǐ 纸 huò 或 juàn 绢 shàng 上 huà 画 , bāo kuò 包括 zhāng dà qiān 张大千 dāng nián 当年 zài 在 dūn huáng 敦煌 , yě 也 shì 是 zài 在 zhǐ 纸 shàng 上 mó xiě 摹写 。 zhǐ miàn 纸面 píng zhěng 平整 , yùn bǐ 运笔 zì rú 自如 。 dàn shì 但是 zhǐ 纸 juàn běn 绢本 shàng 上 lín mó 临摹 qiáng bì 墙壁 shàng 上 de 的 bì huà 壁画 , wù lǐ 物理 céng miàn 层面 shì 是 bù 不 kě néng 可能 wán quán 完全 chéng xiàn chū 呈现出 tā 它 zài 在 qiáng bì 墙壁 shàng 上 de 的 zhuàng tài 状态 de 的 。 ” zhāng jiàn jǔ 张见举 le 了 gè 个 lì zi 例子 : rì běn 日本 liú xíng 流行 yī zhǒng 一种 lín mó 临摹 fāng fǎ 方法 , zài 在 píng miàn 平面 shàng yòng 上用 míng àn 明暗 fǎ huà 法画 chū 出 qiān gōu wàn hè 千沟万壑 de 的 liè fèng 裂缝 , kàn zhe 看着 lì tǐ 立体 , yī mō 一摸 shì 是 píng 平 de 的 。 dàn 但 ní 泥 dì 地 zhàng 仗 shàng 上 bù 不 yī yàng 一样 , liè fèng 裂缝 shì 是 zhēn de 真的 āo 凹 jìn qù 进去 , shǒu néng 手能 mō 摸 dào 到 , guāng néng 光能 zhào chū 照出 yīn yǐng 阴影 。
“ gèng 更 guān jiàn 关键 de 的 shì 是 cái liào 材料 。 gǔ rén 古人 huà 画 bì huà 壁画 , jiù 就 dì 地 qǔ tǔ 取土 。 huà 画 qiū cí 龟兹 bì huà 壁画 yòng 用 qiū cí 龟兹 de 的 tǔ 土 , huà 画 dūn huáng 敦煌 bì huà 壁画 yòng 用 dūn huáng 敦煌 de 的 tǔ 土 , huà 画 xī cáng 西藏 bì huà 壁画 yòng 用 xī cáng 西藏 de 的 tǔ 土 。 bì huà 壁画 yán liào 颜料 yì 亦 zūn xún 遵循 jiù dì qǔ cái 就地取材 de 的 yuán zé 原则 , chú 除 qīng jīn shí 青金石 děng 等 míng guì 名贵 kuàng wù 矿物 yī lài 依赖 jìn kǒu 进口 , qí yú 其余 rú 如 hóng sè 红色 děng 等 kuàng wù 矿物 yán liào 颜料 jūn 均 qǔ zì 取自 dāng dì 当地 。 ” zhāng jiàn 张见 tán dào 谈到 , zhè zhǒng 这种 fāng shì 方式 běn shēn 本身 jiù 就 dài yǒu 带有 yì shù 艺术 de 的 wēn dù 温度 、 lì shǐ 历史 de 的 wēn dù 温度 。
xiàng mù zǔ 项目组 lín mó 临摹 suǒ 所 shǐ yòng 使用 de 的 tiān rán 天然 kuàng wù 矿物 yán liào 颜料
2 0 1 6 2016 nián 年 zhì jīn 至今 , gōng bǐ huà 工笔画 yuàn 院 shí nián jiān 十年间 de 的 kǎo chá 考察 yǔ 与 yán jiū 研究 lín mó 临摹 , zuì zhōng 最终 wán chéng 完成 zuò pǐn 作品 3 0 0 300 yú fú 余幅 , xíng chéng 形成 le 了 wèi wéi dà guān 蔚为大观 de 的 ní pī 泥坯 dì zhàng 地仗 bì huà 壁画 lín mó 临摹 chéng guǒ 成果 , yě 也 ràng 让 gōng bǐ huà 工笔画 yuàn 院 de 的 lín mó 临摹 tuán duì 团队 jī lèi 积累 le 了 fēng fù 丰富 de 的 jīng yàn 经验 。
hòu lái 后来 de 的 yī cì 一次 bì huà 壁画 xún fǎng 寻访 lǚ tú 旅途 zhōng 中 , lín mó 临摹 tuán duì 团队 lái dào 来到 shān xī shěng 山西省 hóng tóng xiàn 洪洞县 guǎng shèng sì 广胜寺 — — nà gè 那个 zài 在 niǔ yuē 纽约 dà dū huì 大都会 bó wù guǎn 博物馆 rèn hé rén 任何人 kàn dào 看到 dōu 都 zhí hū 直呼 zhèn hàn 震撼 de 的 dà xíng 大型 bì huà 壁画 《 yào shī fú 药师佛 fó huì tú 佛会图 》 , yuán lái 原来 jiù shì 就是 zài 在 zhè 这 yī 一 gǔ sì 古寺 de 的 dà diàn 大殿 zhī zhōng 之中 。
《 yào shī fú 药师佛 fó huì tú 佛会图 》 yuán 原 wèi yú 位于 guǎng shèng sì 广胜寺 xià sì 下寺 hòu 后 diàn 殿 。 1 9 2 8 1928 nián 年 , guǎng shèng sì 广胜寺 yǐ 已 cán pò 残破 bù kān 不堪 , sēng zhòng 僧众 wèi 为 chóu qián 筹钱 xiū sì 修寺 , jiāng 将 qí yǐ 其以 1 6 0 0 1600 yín yuán 银元 , yǔ 与 qí tā 其他 dà diàn 大殿 de 的 bì huà 壁画 yī qǐ 一起 chū shòu 出售 gěi 给 guó jì 国际 wén wù 文物 shāng fàn 商贩 。 tā 它 bèi 被 dài zǒu 带走 shí wèi 时为 fāng biàn 方便 yùn shū 运输 , bèi 被 qiè chéng 切成 le 了 2 7 4 274 kuài 块 , jǐ jīng 几经 zhǎn zhuǎn 辗转 , 《 yào shī fú 药师佛 fó huì tú 佛会图 》 yóu 由 niǔ yuē 纽约 zhù míng 著名 shōu cáng jiā 收藏家 sài kè lēi 赛克勒 yú 于 1 9 6 5 1965 nián 年 yǐ 以 qí 其 fù mǔ 父母 zhī míng 之名 juān zèng 捐赠 gěi 给 dà dū huì 大都会 yì shù 艺术 bó wù guǎn 博物馆 , zì cǐ 自此 liè rù 列入 guǎn cáng 馆藏 。
zhàn 站 zài 在 guǎng shèng sì 广胜寺 , gǎn kǎi 感慨 zhī jiān 之间 , zhāng jiàn 张见 mào 冒 chū 出 le 了 yī gè 一个 xiǎng fǎ 想法 : jiāng 将 《 yào shī fú 药师佛 fó huì tú 佛会图 》 lín mó 临摹 huí lái 回来 。 yú shì 于是 yǒu 有 le 了 “ měi guó 美国 dà dū huì 大都会 yì shù 艺术 bó wù guǎn 博物馆 cáng 藏 《 yào shī fú 药师佛 jīng biàn 经变 tú 图 》 yán jiū 研究 lín mó 临摹 ” xiàng mù 项目 hé 和 wén zhāng 文章 kāi tóu 开头 de 的 nà 那 yī mù 一幕 。
sì cì 四次 fù měi 赴美 , “ sǐ 死 kē 磕 ” 9 5 % 95%
“ 9 5 % 95% shì 是 wǒ men 我们 de 的 jí gé xiàn 及格线 ” , zài 在 zhāng jiàn 张见 kàn lái 看来 , dà duō shù 大多数 ní dì 泥地 zhàng 仗 lín mó 临摹 néng 能 zuò dào 做到 8 0 % 80% dào 到 8 5 % 85% huán yuán 还原 yǐ jīng 已经 hěn 很 hǎo 好 le 了 , “ dàn shì 但是 yóu yú 由于 wǒ men 我们 shì 是 quán qiú 全球 dú 独 yī fèn 一份 de 的 tiáo jiàn 条件 , wǒ men 我们 jué dìng 决定 ‘ sǐ 死 kē 磕 ’ zhè 这 yī jiàn 一件 zuò pǐn 作品 。 ”
lín mó 临摹 de 的 guò chéng 过程 zhōng 中 , jiào sè 校色 shì 是 dì yī dào 第一道 nán guān 难关 。 tuán duì 团队 xuǎn chū 选出 bì huà 壁画 zhōng 中 duō chù 多处 jù yǒu 具有 dài biǎo xìng 代表性 de 的 diǎn wèi 点位 , xiàn chǎng 现场 zài 在 ní bǎn 泥板 shàng 上 huì zhì 绘制 , diào sè 调色 、 bǐ 比 duì 对 、 xiū gǎi 修改 , zhí dào 直到 yǔ 与 dà dū huì 大都会 yuán bì 原壁 de 的 xiāng shì 相似 dù 度 dá dào 达到 9 8 % 98% zuǒ yòu 左右 。 zhè xiē 这些 yàng bǎn 样板 dài huí 带回 běi jīng 北京 hòu 后 jiāng 将 chéng wèi 成为 hòu lái 后来 què dìng 确定 bì huà 壁画 sè cǎi 色彩 de 的 yī jù 依据 。
yuán bì 原壁 yàng bǎn 样板 huì zhì 绘制 yǔ 与 sè gǎo 色稿 jiào sè 校色
cǐ wài 此外 , tuán duì 团队 xié 携 sì tào 四套 děng 等 bǐ lì 比例 bì huà 壁画 gāo qīng 高清 fù zhì pǐn 复制品 yuǎn 远 fù 赴 niǔ yuē 纽约 , píng pù 平铺 yú 于 zhǎn tīng 展厅 jìn xíng 进行 jiào sè 校色 bǐ 比 duì 对 。 tōng guò 通过 duì zhào 对照 biàn xī 辨析 chà yì 差异 、 zhēn xuǎn 甄选 zuì yōu 最优 xiào guǒ 效果 , tóng shí 同时 jīng xì 精细 biāo zhù 标注 huà miàn 画面 gè chù 各处 de 的 sè cǎi 色彩 qīng xiàng 倾向 、 sè chà 色差 xiū zhèng 修正 yǔ 与 xì jié 细节 diào zhěng 调整 xìn xī 信息 。
wèi shén me 为什么 yào 要 rú cǐ 如此 dà fèi zhōu zhāng 大费周章 ? yīn wèi 因为 tóng 同 yī fú 一幅 huà 画 , zài 在 bù tóng 不同 guāng yuán 光源 xià 下 yán sè 颜色 huì biàn 会变 , yóu qí 尤其 zài 在 bó wù guǎn 博物馆 lǐ 里 , xiàn chǎng 现场 guāng zhào 光照 fēn bù 分布 bù jūn 不均 、 sè wēn 色温 chà yì 差异 , dōu 都 huì 会 shǐ 使 bì huà 壁画 sè cǎi 色彩 chéng xiàn chū 呈现出 xiǎn zhù 显著 piān chà 偏差 。 “ dàn shì 但是 ní dì 泥地 zhàng 仗 shàng 上 huì zhì 绘制 de 的 yàng bǎn 样板 huì 会 hǎo 好 hěn duō 很多 , yīn wèi 因为 kuàng wù 矿物 yán liào 颜料 de 的 fēn zi jié gòu 分子结构 、 xī guāng 吸光 lǜ 率 yǔ 与 yuán bì 原壁 yī zhì 一致 , huàn 换 shén me 什么 dēng guāng 灯光 dōu 都 wěn dìng 稳定 。 ”
xiāng jiào 相较 yú 于 sè cǎi 色彩 jiào zhǔn 校准 , ní dì 泥地 zhàng 仗 de 的 fù kè 复刻 nán dù 难度 gèng gāo 更高 。 zhè 这 fú 幅 bì huà 壁画 xíng zhì 形制 tè shū 特殊 : yuǎn guān 远观 zhěng tǐ 整体 píng zhěng 平整 , jìn 近 kàn 看 què 却 gōu hè zòng héng 沟壑纵横 。 yuán yīn 原因 zài yú 在于 bì huà 壁画 céng 曾 bèi 被 qiē gē 切割 wèi 为 2 7 4 274 kuài 块 cán piàn 残片 , yùn dǐ 运抵 měi guó 美国 hòu 后 zhòng xīn 重新 pīn jiē 拼接 ér chéng 而成 。 měi fāng 美方 xiū fù 修复 cǎi yòng 采用 tián fèng 填缝 cái liào 材料 xiū bǔ 修补 liè xì 裂隙 , bìng 并 zūn xún 遵循 “ bǔ hén 补痕 lüè dī yú 略低于 yuán bì 原壁 ” de 的 yuán zé 原则 , qīng xī 清晰 qū fēn 区分 yuán shǐ 原始 huà jì 画迹 yǔ 与 hòu qī 后期 xiū bǔ 修补 bù fēn 部分 。 zhè 这 yě 也 chéng wèi 成为 gāi jiàn 该件 bì huà 壁画 yǔ 与 yuán zhǐ 原址 yuán zuò 原作 zuì 最 běn zhì 本质 de 的 chà yì 差异 。 yīn cǐ 因此 , zhāng jiàn 张见 tuán duì 团队 jué dìng 决定 wán zhěng 完整 fù kè 复刻 zhè yī 这一 tè shū 特殊 de 的 dì 地 zhàng 仗 céng 层 tè zhēng 特征 。 tā men 他们 yòng 用 guǎng shèng sì 广胜寺 fù jìn 附近 suǒ qǔ 所取 de 的 tǔ 土 , jīng 经 chù lǐ 处理 hòu 后 zhì chéng 制成 dì zhàng 地仗 suǒ 所 xū 需 de 的 ní liào 泥料 , ér hòu 而后 gēn jù 根据 dà dū huì 大都会 yuán bì 原壁 měi 每 yī kuài 一块 cán piàn 残片 de 的 xíng zhuàng 形状 、 wèi zhì 位置 、 gāo dī 高低 , zuò chéng 做成 āo tū bù píng 凹凸不平 de 的 “ lì tǐ 立体 ” dì zhàng 地仗 céng 层 。
“ gōu hè zòng héng 沟壑纵横 ” de 的 bì huà 壁画 biǎo miàn 表面
zhèng shì 正式 lín mó 临摹 qián 前 , xū 须 xiān 先 zhěng lǐ 整理 xiàn gǎo 线稿 — — lín mó 临摹 tuán duì 团队 huì 会 duì 对 yuán 原 bì shàng 壁上 de 的 xiàn tiáo 线条 jìn xíng 进行 “ dì tǎn shì 地毯式 kān huì 勘绘 ” , bù fàng guò 不放过 rèn hé 任何 xì jié 细节 , bìng 并 cǎi yòng 采用 “ shuāng gōu 双勾 tián mò fǎ 填墨法 ” yī 依 yuán zuò 原作 xiàn tiáo 线条 yán jǐn 严谨 gōu lēi 勾勒 , yīn 因 yuán zuò 原作 xiàn tiáo 线条 duō 多 yǐ 已 màn huàn 漫漶 cán sǔn 残损 , tuán duì 团队 biàn 便 duì 对 tóng 同 shí qī 时期 、 tóng 同 dì yù 地域 , tóng 同 fēng gé 风格 de 的 bì huà 壁画 yí cún 遗存 jìn xíng 进行 yán jiū 研究 hòu 后 , shěn shèn 审慎 bǔ quán 补全 yì shī 佚失 bǐ yì 笔意 , lì qiú 力求 huán yuán 还原 qí 其 yuán běn 原本 jīn gǔ 筋骨 yǔ 与 qì yùn 气韵 。
“ gōng zuò liàng 工作量 shì 是 jīng rén 惊人 de 的 。 ” zhāng jiàn 张见 gū suàn 估算 , lín mó 临摹 zhè yàng 这样 yī fú 一幅 zuò pǐn 作品 , gōng zuò liàng 工作量 zhì shǎo 至少 shì 是 huà 画 yī fú 一幅 xīn 新 bì huà 壁画 de 的 sì bèi 四倍 。 “ xīn 新 de 的 quán shì 全是 píng tú 平涂 , xiān liàng 鲜亮 , bù yòng 不用 zuò 做 jiù 旧 。 jiù 旧 de 的 bù 不 yī yàng 一样 , shuǐ jì 水迹 、 fēng huà 风化 、 bān bó 斑驳 , bù shì 不是 huà 画 chū lái 出来 píng 平 de 的 , yào 要 huà chū 画出 biàn huà 变化 , ér qiě 而且 bù shì 不是 yì xiǎng 臆想 de 的 biàn huà 变化 , ér shì 而是 xiàng 像 tā 它 yuán lái 原来 yī yàng 一样 biàn huà 变化 。 ” tuán duì 团队 de 的 yī wèi 一位 gōng zuò rén yuán 工作人员 gào sù 告诉 wǒ men 我们 , zài 在 huì huà 绘画 shí 时 , yǒu shí 有时 huì 会 xiān huà 先画 chū lái 出来 tā 它 wán hǎo 完好 ér 而 guāng xiān 光鲜 de 的 yàng zi 样子 , rán hòu 然后 zài 再 yī diǎn diǎn 一点点 zuò 做 jiù 旧 , ràng 让 tā 它 jiē jìn 接近 yú 于 dāng xià 当下 de 的 zhuàng tài 状态 。
yán jiū xìng 研究性 lín mó 临摹 : fā xiàn 发现 bìng 并 jiū zhèng 纠正 “ bù duì jìn 不对劲 de 的 dì fāng 地方 ”
zài 在 lín mó 临摹 de 的 guò chéng 过程 zhōng 中 , lín mó 临摹 tuán duì 团队 yǒu 有 le 了 yì wài 意外 fā xiàn 发现 。
tuán duì 团队 gōng zuò rén yuán 工作人员 jiè shào 介绍 : “ zhǔ zūn 主尊 yào shī fú 药师佛 de 的 tóu bù 头部 hé 和 shēn tǐ 身体 zhī jiān 之间 , yǒu 有 dà yuē 大约 5 5 lí mǐ 厘米 de 的 fèng xì 缝隙 。 xiū fù 修复 shī 师 zài 在 pīn jiē 拼接 shí 时 , jiāng 将 yào shī fú 药师佛 bó jǐng 脖颈 yòu biān 右边 de 的 yī tiáo xiàn 一条线 yǔ 与 yī lǐng 衣领 xiàn 线 xiāng lián 相连 , zuǒ biān 左边 zé 则 jiāng 将 yī lǐng 衣领 wài 外 lún kuò xiàn 轮廓线 wù dú 误读 wèi 为 nèi bù jié gòu 内部结构 xiàn 线 。 jié guǒ 结果 , fú shǒu 佛首 xiàng 向 yòu jiān 右肩 piān yí 偏移 , gǎi biàn 改变 le 了 yuán shǐ 原始 zào xíng 造型 。 ”
tuán duì 团队 rèn wèi 认为 “ fú shǒu 佛首 de 的 piān yí 偏移 shì 是 bù róng hū shì 不容忽视 de 的 wèn tí 问题 ” 。 tā men 他们 zhǎo dào 找到 yī zhāng 一张 guǎng shèng sì 广胜寺 xià sì 下寺 dà diàn 大殿 de 的 jiù zhào 旧照 , suī rán 虽然 mó hú 模糊 , dàn 但 dà zhì 大致 miàn mào 面貌 néng 能 tí gōng 提供 xìn xī 信息 。 lìng wài 另外 hái 还 cān kǎo 参考 le 了 tóng 同 shí qī 时期 、 tóng 同 lèi xíng 类型 de 的 fú xiàng 佛像 zào xíng 造型 guī lǜ 规律 , yòng 用 tú xiàng 图像 ruǎn jiàn 软件 jìn xíng 进行 xū nǐ 虚拟 xiū fù 修复 — — jiāng 将 pīn jiē 拼接 fèng xì 缝隙 shān chú 删除 , huī fù 恢复 dào 到 wèi 未 xiū fù 修复 zhuàng tài 状态 , zài 再 zhòng xīn 重新 pīn hé 拼合 。 diào zhěng 调整 hòu 后 de 的 zhǔ zūn 主尊 , gèng wèi 更为 zhuāng yán 庄严 shū shèng 殊胜 。
xū nǐ 虚拟 xiū fù 修复 hòu 后 qián hòu 前后 xiàn gǎo 线稿 duì bǐ 对比
lèi shì 类似 de 的 wù dú 误读 bù zhǐ 不止 yī chù 一处 。 zhǔ zūn 主尊 yòu xià fāng 右下方 xié shì 胁侍 pú sà 菩萨 de 的 tuǐ bù 腿部 , xiū fù 修复 shī 师 jiāng 将 jié gòu 结构 xiàn 线 yǔ 与 yī wén 衣纹 xiàn 线 hùn xiáo 混淆 , gǎi biàn 改变 le 了 xiàn tiáo 线条 de 的 yùn dòng 运动 guǐ jì 轨迹 , hái 还 yǐng xiǎng 影响 dào 到 xiāng lín 相邻 pú sà 菩萨 de 的 zhàn 站 zī 姿 。 zhāng jiàn 张见 tuán duì 团队 zhòng xīn 重新 diào zhěng 调整 hòu 后 , liǎng wèi 两位 xié shì 胁侍 pú sà 菩萨 chéng xiàn 呈现 jìng xiàng 镜像 shì 式 zhàn 站 zī 姿 , lüè wēi 略微 cè shēn 侧身 , miàn xiàng 面向 zhǔ zūn 主尊 , zhěng gè 整个 huà miàn 画面 gèng jù 更具 jūn héng 均衡 gǎn 感 。
zhǔ zūn 主尊 yòu xià fāng 右下方 xié shì 胁侍 pú sà 菩萨 tuǐ bù 腿部 jié gòu diào zhěng 结构调整 qián hòu 前后 duì bǐ 对比
huà miàn 画面 shàng fāng 上方 zuǒ qǐ 左起 dì sān 第三 shēn 身 de 的 huà shēn 化身 fú 佛 , yīn 因 miàn bù 面部 hé 和 shēn tǐ 身体 xìn xī 信息 dà miàn jī 大面积 quē shī 缺失 , xiū fù 修复 shī wù 师误 jiāng 将 qí 其 bǔ huì 补绘 chéng quán 成全 zhèng miàn 正面 xíng xiàng 形象 。 zhāng jiàn 张见 yī jù 依据 “ zhōng 中 zhóu duì chēng 轴对称 shì 式 ” gòu tú 构图 guī lǜ 规律 — — zuǒ shàng fāng 左上方 sān shēn 三身 huà shēn 化身 fú yīng 佛应 yǔ 与 yòu shàng fāng 右上方 sān shēn 三身 jìng xiàng 镜像 xiāng duì 相对 — — tuī duàn 推断 zhè shēn 这身 fú 佛 yīng wèi 应为 bàn 半 cè shēn 侧身 , miàn bù 面部 cháo xiàng 朝向 huà miàn 画面 zhōng xīn 中心 。 tā 他 hái 还 zhù yì 注意 dào 到 , cán cún 残存 de 的 yī zhǐ 一只 fú ěr 佛耳 zào xíng 造型 , yǔ 与 bàn cè 半侧 huà shēn 化身 fú 佛 de 的 ěr duǒ 耳朵 gèng 更 jiē jìn 接近 , yǔ 与 zhèng miàn 正面 zuò zī 坐姿 de 的 bù tóng 不同 。 jù cǐ 据此 xiū zhèng 修正 hòu 后 , huà shēn 化身 fú 佛 de 的 zī tài 姿态 hé 合 le 了 guī jǔ 规矩 。
lián 连 yī gè 一个 xiǎo xiǎo de 小小的 yào bō 药钵 yě 也 yǒu 有 wèn tí 问题 。 zhǔ zūn 主尊 zuǒ xià fāng 左下方 tuō bō 托钵 pú sà 菩萨 shǒu zhōng 手中 de 的 bō 钵 , xiū fù 修复 shī bǔ huì 师补绘 shí 时 wèi néng 未能 zūn xún 遵循 duì chēng xìng 对称性 , jiāng 将 bō 钵 kǒu 口 suō xiǎo 缩小 bìng 并 piān xiàng 偏向 yī cè 一侧 。 zhāng jiàn 张见 tuán duì 团队 jiū zhèng 纠正 hòu 后 , bō 钵 huī fù 恢复 le 了 duì chēng 对称 xíng tài 形态 — — tā 它 bù 不 zhǐ shì 只是 qì wù 器物 , gèng 更 chéng zài 承载 zhe 着 yào shī fú 药师佛 zhì yù 治愈 、 pǔ dù zhòng shēng 普度众生 de 的 yuàn lì 愿力 。
yào shī 药师 bō kǒu 钵口 yán 沿 zào xíng 造型 biàn huà 变化 duì qì 对器 xíng 型 de 的 yǐng xiǎng 影响
zhāng jiàn 张见 hé 和 bó shì shēng 博士生 hán mào yuǎn 韩茂远 jiāng 将 zhè xiē 这些 fā xiàn 发现 xiě chéng 写成 lùn wén 论文 , tā 他 bǎ 把 zhè zhǒng 这种 lín mó 临摹 chēng wèi 称为 “ yán jiū xìng 研究性 lín mó 临摹 ” — — bù 不 zhǐ 只 dòng shǒu 动手 huà 画 , gèng yào 更要 dòng nǎo 动脑 yán jiū 研究 , shū lǐ 梳理 bì huà 壁画 de 的 qián shì 前世 jīn shēng 今生 , jiū zhèng 纠正 qián rén 前人 de 的 cuò lòu 错漏 。
dà dū huì 大都会 zhuān jiā 专家 duì 对 tuán duì 团队 de 的 gōng zuò 工作 jǐ yǔ 给予 zhū duō 诸多 kěn dìng 肯定 , bìng 并 yāo qǐng 邀请 zhōng guó 中国 tuán duì 团队 bāng zhù 帮助 tā men 他们 gòng tóng 共同 xiū fù 修复 zhè 这 fú 幅 bì huà 壁画 。
mù qián 目前 xiū fù 修复 xiàng mù 项目 yǐ 已 lín jìn 临近 wěi shēng 尾声 , jì huà 计划 zài 在 2 0 2 6 2026 nián 年 9 9 yuè 月 jǔ bàn 举办 jié xiàng 结项 zhǎn lǎn 展览 , 1 0 10 yuè 月 yǔ 与 dà dū huì 大都会 gòng tóng 共同 jǔ bàn 举办 “ zhōng guó 中国 bì huà 壁画 2 0 0 0 2000 nián 年 ” guó jì 国际 yán tǎo huì 研讨会 — — zhè shì 这是 dà dū huì 大都会 zài 在 zhōng guó 中国 dì yī cì 第一次 yǔ 与 guó jiā jí 国家级 xué shù yán jiū 学术研究 jī gòu 机构 lián hé 联合 jǔ bàn 举办 guó jì 国际 yán tǎo huì 研讨会 。
duì yú 对于 jīn nián 今年 9 9 yuè 月 de 的 zhǎn lǎn 展览 , zhāng jiàn 张见 tuán duì 团队 shè xiǎng 设想 le 了 yī gè 一个 tè bié 特别 de 的 zhǎn 展 chén 陈 fāng shì 方式 : bù 不 zhǐ shì 只是 yī zhāng 一张 huà guà 画挂 zài 在 qiáng shàng 墙上 , ér shì 而是 jǐn kě néng 尽可能 huán yuán 还原 bì huà 壁画 zài 在 guǎng shèng sì 广胜寺 dà diàn 大殿 lǐ 里 de 的 yuán jìng 原境 — — guāng xiàn 光线 、 kōng jiān 空间 、 guān kàn 观看 jiǎo dù 角度 , ràng 让 guān zhòng 观众 “ tǐ yàn 体验 ” dào 到 bì huà 壁画 de 的 qì chǎng 气场 , ér 而 bù 不 zhǐ shì 只是 “ kàn dào 看到 ” yī fú 一幅 huà 画 。
tā 他 céng 曾 gěi 给 guǎng shèng sì 广胜寺 dāng dì 当地 lǐng dǎo 领导 yī gè 一个 jiàn yì 建议 : yòng 用 quán xī 全息 tóu yǐng 投影 , zài 在 zhěng diǎn 整点 shí fēn 时分 , tóu shè 投射 chū 出 dāng nián 当年 dà diàn 大殿 bì huà 壁画 wán zhěng 完整 de 的 yàng mào 样貌 。 “ jiù 就 xiàng 像 shàng hǎi 上海 wài tān 外滩 zhǔn diǎn 准点 qiāo zhōng 敲钟 , ràng 让 rén men 人们 zài 在 nà kè 那刻 gǎn shòu 感受 dào 到 bǎi nián 百年 wài tān 外滩 de 的 wén huà 文化 lián xiǎng 联想 。 ” tā 他 shuō 说 , “ wǒ men 我们 běn cì 本次 lín mó 临摹 yǔ 与 yán jiū 研究 suī yǐ 虽以 guǎng shèng sì 广胜寺 xià sì 下寺 dà diàn 大殿 dōng bì 东壁 wèi 为 hé xīn 核心 duì xiàng 对象 , dàn 但 tóng shí 同时 yě 也 duì 对 xī bì 西壁 、 nán bì 南壁 、 běi bì 北壁 kāi zhǎn 开展 tóng bù 同步 kǎo chá 考察 yǔ 与 xì tǒng 系统 shū lǐ 梳理 , bìng 并 yǐ 已 xíng chéng 形成 jiē duàn xìng 阶段性 yán jiū chéng guǒ 研究成果 , zhè 这 yě 也 wèi 为 jiāng lái 将来 guǎng shèng sì 广胜寺 xià sì 下寺 dà diàn 大殿 zhěng tǐ 整体 de 的 shù zì huà 数字化 xū nǐ 虚拟 chóng jiàn 重建 , diàn dìng 奠定 le 了 zhā shí 扎实 、 kě kào 可靠 de 的 xué shù 学术 jī chǔ 基础 。 ”
xiàng mù zǔ 项目组 lín mó 临摹 wán chéng 完成 de 的 yuē 约 bā fēn 八分 zhī yī 之一 de 的 bì huà 壁画
bì huà 壁画 zhōng jiū 终究 shì 是 yào 要 huí dào 回到 tā 它 yīng 应 zài 在 zhī 之 chù 处 de 的 。 nǎ pà 哪怕 zhǐ shì 只是 shì jué 视觉 shàng 上 de 的 huí guī 回归 。
cǐ cì 此次 lín mó 临摹 xiàng mù 项目 hái 还 jī qǐ 激起 gèng 更 guǎng fàn 广泛 de 的 huí xiǎng 回响 。 jīn nián 今年 3 3 yuè 月 2 1 21 rì 日 , píng guǒ gōng sī 苹果公司 C E O CEO dì mǔ 蒂姆 · kù kè 库克 ( T i m Tim C o o k Cook ) lái huá fǎng wèn 来华访问 qī jiān 期间 , cān guān 参观 zhōng guó yì shù yán jiū yuàn 中国艺术研究院 《 yào shī fú 药师佛 fó huì tú 佛会图 》 yán jiū 研究 lín mó 临摹 xiàng mù 项目 , tā 他 zài 在 shè jiāo 社交 píng tái 平台 shàng 上 fēn xiǎng 分享 le 了 cǐ cì 此次 jiāo liú 交流 。 tā 他 biǎo shì 表示 : “ xīn yī dài 新一代 yì shù 艺术 yán jiū zhě 研究者 ràng 让 zhōng guó 中国 de 的 wén huà 文化 guī bǎo 瑰宝 zhòng huàn 重焕 shēng jī 生机 。 hěn 很 gāo xīng 高兴 zhè gè 这个 gù shì 故事 néng 能 bèi 被 quán shì jiè 全世界 kàn dào 看到 。 ”
( wén zhōng 文中 bù fēn 部分 tú piàn 图片 yóu 由 zhōng guó yì shù yán jiū yuàn 中国艺术研究院 gōng bǐ huà 工笔画 yuàn 院 tí gōng 提供 )
pēng pài 澎湃 xīn wén 新闻 bào liào 报料 : 0 2 1 - 9 6 2 8 6 6 021-962866
pēng pài 澎湃 xīn wén 新闻 , wèi jīng 未经 shòu quán 授权 bù dé 不得 zhuǎn zài 转载
# yào shī fú 药师佛 fó huì tú 佛会图 # niǔ yuē 纽约 dà dū huì 大都会 yì shù 艺术 bó wù guǎn 博物馆 # yán jiū xìng 研究性 lín mó 临摹 # guǎng shèng sì 广胜寺 bì huà 壁画
sǎo mǎ 扫码 xià zài 下载 pēng pài 澎湃 xīn wén 新闻 kè hù duān 客户端
pēng pài 澎湃 jǔ zhèn 矩阵 pēng pài 澎湃 xīn wén 新闻 wēi bó 微博
xīn wén 新闻 bào liào 报料 bào liào 报料 rè xiàn 热线 : 0 2 1 - 9 6 2 8 6 6 021-962866
bào liào 报料 yóu xiāng 邮箱 : n e w s news @ t h e p a p e r thepaper . c n cn
hù 沪 I C P ICP bèi 备 1 4 0 0 3 3 7 0 14003370 hào 号
hù 沪 gōng wǎng 公网 ān bèi 安备 3 1 0 1 0 6 0 2 0 0 0 2 9 9 31010602000299 hào 号
hù lián wǎng 互联网 xīn wén 新闻 xìn xī 信息 fú wù 服务 xǔ kě zhèng 许可证 : 3 1 1 2 0 1 7 0 0 0 6 31120170006
zēng zhí 增值 diàn xìn yè wù 电信业务 jīng yíng 经营 xǔ kě zhèng 许可证 : hù 沪 B 2 - 2 0 1 7 1 1 6 B2-2017116
[ C o n t e n t Content t r u n c a t e d truncated — f i r s t first 1 0 10 , 0 0 0 000 c h a r a c t e r s characters s h o w n shown ]