Translation AR EN ES FR RU
yuè jù 越剧 1 2 0 120 nián 年 | cóng 从 “ yuè jù 越剧 chūn wǎn 春晚 ” kàn 看 dāng dài 当代 yuè jù 越剧 de 的 pò quān 破圈 cháng shì 尝试
1 9 0 6 1906 nián 年 3 3 yuè 月 2 7 27 rì 日 , zài 在 shèng zhōu 嵊州 wáng cūn 王村 xiāng huǒ 香火 táng qián 堂前 , cūn mín 村民 men 们 jiāng 将 sì zhǐ 四只 dào tǒng 稻桶 dào kòu 倒扣 wèi jī 为基 , fù 覆 shàng 上 yī shàn 一扇 mén bǎn 门板 wèi 为 tái 台 。 jiù 就 zài 在 zhè 这 fāng cùn zhī jiān 方寸之间 , yuè jù 越剧 wán chéng 完成 le 了 tā 它 de 的 dì yī cì 第一次 dēng tái 登台 , cóng cǐ 从此 kāi shǐ 开始 le 了 màn zhǎng 漫长 de 的 shēng zhǎng 生长 。
wú nóng 吴侬 ruǎn yǔ 软语 , diē dàng 跌宕 wǎn zhuǎn 婉转 , jiāng nán 江南 líng xiù 灵秀 。 jīn tiān 今天 shì 是 yuè jù 越剧 dàn shēng 诞生 1 2 0 120 zhōu nián 周年 , yuè jù 越剧 yǐ jīng 已经 cóng 从 zhè dōng 浙东 de 的 xiǎo 小 xiāng cūn 乡村 yī bù bù 一步步 zǒu rù 走入 tīng táng 厅堂 yǎ shì 雅室 。
jìn rì 近日 , guǎng diàn zǒng jú 广电总局 jǔ bàn 举办 le 了 “ xīn 新 shí dài 时代 yuè jù 越剧 chuàng xīn 创新 chuán bō 传播 ” de 的 yán tǎo huì 研讨会 。 yǐ 以 zhè jiāng 浙江 wèi shì 卫视 lián xù 连续 sì nián 四年 jǔ bàn 举办 de 的 “ yuè jù 越剧 chūn jié wǎn huì 春节晚会 ” wèi lì 为例 , yuè jù 越剧 yǎn yuán 演员 、 xué zhě 学者 men 们 fēn xiǎng 分享 le 了 bǎi nián 百年 yuè jù 越剧 zài 在 dāng dài 当代 chuán bō 传播 zhōng 中 miàn lín 面临 de 的 xuǎn zé 选择 yǔ 与 sī kǎo 思考 。
mó nǐ 模拟 fù yuán 复原 yuè jù 越剧 de 的 dì yī cì 第一次 dēng tái 登台
wèi 为 qīng nián 青年 yǎn yuán 演员 dā jiàn 搭建 liàn bīng chǎng 练兵场
zhè jiāng 浙江 xiǎo 小 bǎi huā 百花 yuè 越 jù yuàn 剧院 de 的 yǎn yuán 演员 zhāng 张 yà zhōu 亚洲 yǐ jīng 已经 lián xù 连续 sì nián 四年 dēng shàng 登上 yuè jù 越剧 chūn wǎn 春晚 de 的 wǔ tái 舞台 。 duì 对 tā 她 ér yán 而言 , zhè fāng 这方 wǔ tái 舞台 de 的 yì yì 意义 yuǎn bù zhǐ 远不止 yú 于 yī cì 一次 yǎn chū 演出 。
“ dì yī nián 第一年 wǒ 我 cān yǎn 参演 de 的 《 shēng 声 》 , suī rán 虽然 biǎo yǎn 表演 réng 仍 zài 在 chuán tǒng 传统 kuāng jià 框架 nèi 内 , dàn 但 wǔ tái 舞台 xíng shì 形式 cháng shì 尝试 le 了 ‘ zǔ hé shì 组合式 chuàng xīn 创新 ’ 。 ” zhāng 张 yà zhōu 亚洲 huí yì 回忆 dào 道 , “ tā 它 jiù 就 xiàng 像 yǒng gǎn 勇敢 shēn chū 伸出 de 的 chù jiǎo 触角 , shì tàn 试探 zhe 着 shí dài 时代 de 的 wēn dù 温度 。 ” dì èr nián 第二年 , hè suì bǎn 贺岁版 《 xīn 新 lóng mén kè zhàn 龙门客栈 》 zhàn 站 zài 在 le 了 guó cháo 国潮 fēng kǒu 风口 , jiè zhù 借助 rè mén 热门 I P IP , tā men 他们 zǒu dào 走到 gèng 更 duō 多 guān zhòng 观众 miàn qián 面前 。 ér 而 ràng 让 tā 她 yìn xiàng 印象 zuì shēn 最深 de 的 , shì 是 dì sān nián 第三年 de 的 “ pò jiè 破界 ” cháng shì 尝试 : zài 在 《 duàn qiáo 断桥 》 de 的 rén wù 人物 dǐ sè 底色 shàng 上 , ràng 让 fǎ hǎi 法海 yǔ 与 xiǎo qīng 小青 yù jiàn 遇见 le 了 shuō chàng 说唱 yǔ 与 yuán wǔ qū 圆舞曲 de 的 jié pāi 节拍 。
zhāng 张 yà zhōu 亚洲 shuō 说 , sì nián 四年 lái 来 , tā 她 zài 在 yuè jù 越剧 chūn wǎn 春晚 de 的 wǔ tái 舞台 shàng 上 jì 既 yǎn guò 演过 xún guī dǎo jǔ 循规蹈矩 de 的 chuán tǒng 传统 jīng diǎn 经典 , yě 也 cān yǔ 参与 le 了 gèng 更 duō 多 kuà jiè 跨界 róng hé 融合 de 的 jié mù 节目 。 cóng 从 chuán tǒng xì 传统戏 、 xīn biān 新编 xì dào 戏到 yuán chuàng 原创 xiǎo xì 小戏 , zài 再 dào 到 róng hé 融合 xì gē 戏歌 , tā 她 gǎn shòu 感受 dào 到 de 的 shì 是 yī zhǒng 一种 jiē lì 接力 。 jīn nián 今年 yuè jù 越剧 chūn wǎn 春晚 hái 还 yǐn rù 引入 xū nǐ 虚拟 zhǔ chí rén 主持人 yǔ 与 jī qì rén 机器人 , gèng duō yǐ 更多以 qīng nián 青年 chuàng xīn 创新 wèi 为 zhǔ tí 主题 de 的 jié mù 节目 , zhèng 正 jiāng 将 jiē lì bàng 接力棒 dì xiàng 递向 qīng nián yī dài 青年一代 。
zhōng guó 中国 xì jù 戏剧 méi huā 梅花 jiǎng dé zhǔ 奖得主 fāng yà fēn 方亚芬 tóng yàng 同样 guān zhù 关注 zhe 着 qīng nián 青年 yǎn yuán 演员 de 的 chéng zhǎng 成长 。 zài 在 tā 她 kàn lái 看来 , “ xū yào 需要 tè yì 特意 gěi 给 nián qīng rén 年轻人 liú 留 wèi zhì 位置 、 dā tái 搭台 zi 子 、 gěi 给 jī huì 机会 ” 。 tā 她 tí dào 提到 , shàng hǎi 上海 yuè 越 jù yuàn 剧院 de 的 nián qīng 年轻 yǎn yuán 演员 zài 在 dì yī jiè 第一届 chūn 春 wǎn shàng 晚上 dàn zhe 弹着 jí tā 吉他 chàng 唱 yuè gē 越歌 , zài 在 2 0 2 5 2025 nián chūn 年春 wǎn shàng 晚上 biǎo yǎn 表演 róng hé 融合 yuè jù 越剧 xiù 秀 《 yī shēng 一生 suǒ 所 ài 爱 》 hé 和 shí yàn xìng 实验性 yǐng xiàng 影像 yuè jù 越剧 《 wēi shén 微神 》 。 “ gè gè 各个 yuàn tuán 院团 de 的 qīng nián 青年 yǎn yuán 演员 zài 在 wǔ tái 舞台 shàng 上 dǎ mó 打磨 kuà jiè 跨界 zuò pǐn 作品 , jiě suǒ 解锁 xīn 新 jiǎo sè 角色 , měi gè 每个 rén 人 dōu 都 néng 能 zhǎo dào 找到 shǔ yú 属于 zì jǐ 自己 de 的 chuàng xīn 创新 lù jìng 路径 。 ”
zhōng guó xì jù jiā xié huì 中国戏剧家协会 fù 副 zhǔ xí 主席 、 sān dù 三度 “ méi huā jiǎng 梅花奖 ” dé zhǔ 得主 máo wēi tāo 茅威涛 2 0 2 1 2021 nián 年 qǐ 起 yǔ 与 zōng yì 综艺 xiāng yù 相遇 。 2 0 2 1 2021 nián dǐ 年底 , tā 她 cān yǔ 参与 chóu bèi 筹备 《 zhōng guó 中国 hǎo 好 shēng yīn 声音 · yuè jù 越剧 tè bié 特别 jì 季 》 。 zài 在 zōng yì 综艺 zhōng 中 , tā 她 cóng 从 shèng zhōu 嵊州 xiǎo gē bān 小歌班 de 的 qǐ yuán 起源 jiǎng 讲 qǐ 起 , péi 陪 zhe 着 tuán duì 团队 fān yuè 翻阅 zī liào 资料 、 guān mó 观摩 jīng diǎn 经典 jù mù 剧目 。
máo wēi tāo 茅威涛 rèn wèi 认为 , wú lùn shì 无论是 zōng yì 综艺 hái shì 还是 wǎn huì 晚会 , chuán bō 传播 de 的 gēn jī 根基 zài yú 在于 nèi róng 内容 。 “ xǔ duō 许多 rén 人 wù yǐ wèi 误以为 《 xīn 新 lóng mén kè zhàn 龙门客栈 》 de 的 chū quān 出圈 shì 是 kào 靠 ‘ zhuǎn quān quān 转圈圈 ’ zhuǎn 转 chū lái 出来 de 的 , ” tā 她 shuō 说 , “ zhèng shì 正是 tōng guò 通过 hǎo 好 shēng yīn 声音 、 yuè jù 越剧 chūn wǎn 春晚 de 的 wǔ tái 舞台 , bǎ 把 jù běn 剧本 nèi hé 内核 、 biǎo yǎn 表演 xì jié 细节 、 chàng qiāng 唱腔 shè jì 设计 , bāo kuò 包括 nǚ zi 女子 yuè jù 越剧 de 的 dú tè 独特 shěn měi 审美 , wán zhěng 完整 chuán dì 传递 gěi 给 le 了 guān zhòng 观众 。 ”
tā 她 hái 还 tí dào 提到 , yuè jù 越剧 chūn wǎn 春晚 de 的 jià zhí 价值 zài yú 在于 bǎ 把 wǔ tái yì shù 舞台艺术 zhuǎn huà 转化 wèi 为 shì pèi 适配 píng mù 屏幕 de 的 jìng tóu 镜头 yǔ yán 语言 , wán chéng 完成 xì jù 戏剧 yì shù 艺术 de 的 èr cì 二次 chuàng zuò 创作 。 jīn nián 今年 de 的 wǎn huì 晚会 lǐ 里 , duì 对 sū dōng pō 苏东坡 de 的 yǎn yì 演绎 méi yǒu 没有 jú xiàn yú 局限于 wǔ tái 舞台 fāng cùn zhī jiān 方寸之间 , ér shì 而是 chéng xiàn 呈现 le 了 xī hú 西湖 fàn zhōu 泛舟 de 的 wéi měi 唯美 yì jìng 意境 , jiā rù 加入 le 了 jù chǎng 剧场 wǔ tái 舞台 shàng 上 nán yǐ 难以 chéng xiàn 呈现 de 的 chàng qiāng 唱腔 shè jì 设计 , ràng 让 yuè jù 越剧 biǎo dá 表达 yǒu 有 le 了 gèng 更 duō wéi dù 多维度 。
máo wēi tāo 茅威涛 gèng 更 xiǎng 想 tǎo lùn 讨论 de 的 shì 是 chuán bō 传播 de 的 hòu jìn 后劲 。 tā 她 tí chū 提出 sān gè 三个 wèn tí 问题 : guān zhòng 观众 yǐ 以 hé zhǒng 何种 fāng shì 方式 zhī xiǎo 知晓 yuè jù 越剧 ? guān zhòng 观众 cóng 从 chuán bō 传播 zhōng 中 zhī xiǎo 知晓 le 了 yuè jù 越剧 shì 是 shén me 什么 ? guān zhòng 观众 zhī xiǎo 知晓 zhī hòu 之后 , néng 能 yǔ 与 yuè jù 越剧 chǎn shēng 产生 zěn yàng 怎样 de 的 zhèng xiàng 正向 lián jiē 连接 ?
“ rú guǒ 如果 chuán bō 传播 zhǐ 只 dài lái 带来 liú liàng 流量 , què 却 ràng 让 nián qīng 年轻 guān zhòng 观众 zhǐ 只 tíng liú 停留 zài 在 wǎng luò 网络 céng miàn 层面 de 的 fēi lǐ xìng 非理性 zhuī pěng 追捧 , ér 而 méi yǒu 没有 zǒu jìn 走进 jù chǎng 剧场 , méi yǒu 没有 dú dǒng 读懂 yuè jù 越剧 de 的 chàng niàn 唱念 zuò 做 dǎ 打 yǔ 与 yì shù 艺术 nèi hé 内核 , zhè yàng 这样 de 的 chuán bō jià zhí 传播价值 hái yǒu 还有 duō shǎo 多少 yì yì 意义 ? ” máo wēi tāo 茅威涛 shuō 说 , “ wǒ men 我们 jì 既 yào 要 dà dǎn 大胆 yōng bào 拥抱 xīn 新 méi tǐ 媒体 , jiè 借 chūn wǎn 春晚 píng tái 平台 wèi 为 yuè jù 越剧 yǐn liú 引流 , gèng yào 更要 shǐ zhōng 始终 jiān chí 坚持 jù chǎng 剧场 yì shù 艺术 de 的 běn tǐ 本体 xìng 性 , shǒu zhù 守住 yuè jù 越剧 yì shù 艺术 de 的 gēn 根 yǔ 与 hún 魂 , ràng 让 chuán bō 传播 chéng wèi 成为 yī zhǒng 一种 qiáo liáng 桥梁 , bǎ 把 wǎng luò liú liàng 网络流量 zhuǎn huà 转化 wèi 为 yuè jù 越剧 chuán chéng 传承 de 的 shí jì 实际 dòng lì 动力 。 ”
máo wēi tāo 茅威涛 zài 在 yán tǎo huì 研讨会 shàng 上 fā yán 发言
cóng 从 jiāng nán 江南 dào 到 tiān shān 天山 , cóng 从 yuè jù 越剧 dào 到 gē zǎi xì 歌仔戏
yuè jù 越剧 chūn wǎn 春晚 de 的 wǔ tái 舞台 shàng 上 , bù jǐn 不仅 yǒu 有 yuè jù 越剧 yǎn yuán 演员 , hái yǒu 还有 lái zì 来自 xīn jiāng 新疆 de 的 gē wǔ tuán 歌舞团 biān dǎo 编导 , yǐ jí 以及 lái zì 来自 tái wān 台湾 de 的 gē zǎi xì 歌仔戏 yǎn yuán 演员 。 tā men 他们 de 的 chū xiàn 出现 , ràng 让 zhè tái 这台 wǎn huì 晚会 chéng zài 承载 le 了 gèng 更 duō 多 wén huà 文化 jiāo róng 交融 de 的 yì yì 意义 。
xīn jiāng 新疆 ā kè sū dì qū 阿克苏地区 tǎ lǐ mù 塔里木 gē wǔ tuán 歌舞团 biān dǎo 编导 hā ní 哈尼 kè zī 克孜 · sī yī tí 司依提 fēn xiǎng 分享 le 了 jié mù 节目 《 zhuī fēng 追风 》 de 的 chuàng zuò 创作 gù shì 故事 。 zhè gè 这个 jié mù 节目 jiāng 将 yuè jù 越剧 、 guī zī 龟兹 wǔ dǎo 舞蹈 yǐ jí 以及 liú xíng yīn lè 流行音乐 róng hé 融合 zài 在 yī qǐ 一起 , yuè jù 越剧 chàng duàn 唱段 《 tiān nǚ sàn huā 天女散花 》 yòng zhǎng chóu 用长绸 biǎo yǎn 表演 , bǎ 把 jiāng nán 江南 yuè yùn 越韵 de 的 róu měi 柔美 hé 和 sī lù 丝路 guī zī 龟兹 de 的 líng dòng 灵动 jié hé 结合 qǐ lái 起来 。 wèi le 为了 zhè gè 这个 jié mù 节目 , yǎn yuán 演员 men 们 zhǔn bèi 准备 le 了 zhěng zhěng 整整 liǎng gè 两个 yuè 月 。 “ xì qū 戏曲 zhǎng chóu 长绸 duì 对 wǒ men 我们 wǔ dǎo yǎn yuán 舞蹈演员 lái shuō 来说 shì 是 quán xīn 全新 de 的 tiāo zhàn 挑战 , yī 一 kāi shǐ 开始 wò bù wěn 握不稳 、 shuǎi bù kāi 甩不开 , shǒu bì 手臂 liàn dé 练得 yòu 又 suān 酸 yòu 又 tòng 痛 , chóu zi 绸子 hái 还 zǒng chán 总缠 zài 在 yī qǐ 一起 。 ” hā ní 哈尼 kè zī shuō 克孜说 。 tuán lǐ 团里 liǎng wèi 两位 shǎo shù mín zú 少数民族 gē chàng yǎn yuán 歌唱演员 hái yào 还要 xué chàng 学唱 yuè jù 越剧 , cóng 从 yǎo zì 咬字 、 fā yīn 发音 dào 到 yùn wèi 韵味 , gēn zhe 跟着 yuè jù 越剧 lǎo shī 老师 yī jù 一句 yī jù 一句 kōu 抠 , yī biàn 一遍 yī biàn 一遍 chàng 唱 。
yǎn chū 演出 qī jiān 期间 , tā men 她们 jiàn dào 见到 le 了 1 9 5 9 1959 nián 年 zhī yuán 支援 xīn jiāng 新疆 de 的 níng bō 宁波 yuè jù 越剧 èr tuán 二团 de 的 lǎo qián bèi 老前辈 。 “ jǐ wèi 几位 lǎo shī 老师 lā zhe 拉着 wǒ men 我们 de 的 shǒu 手 wèn 问 pái liàn 排练 、 wèn 问 shēng huó 生活 、 wèn 问 xīn jiāng 新疆 xì mí 戏迷 de 的 qíng kuàng 情况 。 tā men 她们 huí yì 回忆 dāng nián 当年 zài 在 xīn jiāng 新疆 fēng shā 风沙 zhōng 中 yǎn chū 演出 、 tǔ 土 tái shàng 台上 kāi chàng 开唱 , tiáo jiàn 条件 jiān kǔ 艰苦 què 却 cóng wèi 从未 fàng qì 放弃 。 kàn dào 看到 jīn tiān 今天 xīn jiāng 新疆 yǒu 有 zhuān yè 专业 tuán duì 团队 、 yǒu 有 shǎo shù mín zú 少数民族 yǎn yuán 演员 、 yǒu 有 xiǎo péng yǒu 小朋友 xué 学 yuè jù 越剧 , lǎo qián bèi 老前辈 men 们 fǎn fù 反复 shuō 说 : dāng nián 当年 de 的 kǔ 苦 méi 没 bái chī 白吃 , zhǒng zi 种子 zhēn de 真的 kāi huā 开花 le 了 。 ”
hā ní 哈尼 kè zī shuō 克孜说 , jìn jǐ nián 近几年 suí zhe 随着 zhè jiāng 浙江 hé 和 ā kè sū 阿克苏 de 的 wén huà jiāo liú 文化交流 bù duàn shēn rù 不断深入 , yuè jù 越剧 zài 在 xīn jiāng 新疆 de 的 chuán bō 传播 yuè lái yuè 越来越 guǎng fàn 广泛 。 bù jǐn 不仅 yǒu 有 zhuān mén 专门 de 的 yuè jù 越剧 xì mí 戏迷 zǔ zhī 组织 , hěn duō 很多 xué xiào 学校 yě 也 kāi shè 开设 le 了 yuè jù 越剧 shè tuán 社团 。
lái zì 来自 zhōng guó tái wān 中国台湾 de 的 gē zǎi xì 歌仔戏 xiǎo shēng 小生 yǎn yuán 演员 chén yǔ ān 陈禹安 , cóng 从 lìng 另 yī gè 一个 jiǎo dù 角度 quán shì 诠释 le 了 xì qū 戏曲 de 的 xiāng tōng 相通 。 tā 她 shuō 说 , gē zǎi xì 歌仔戏 yǔ 与 yuè jù 越剧 yǒu 有 xǔ duō 许多 xiāng tōng 相通 zhī 之 chù 处 , bǐ rú 比如 nǚ 女 xiǎo shēng 小生 、 làng màn qì xī 浪漫气息 de 的 rén wù 人物 sù zào 塑造 、 xiě shí 写实 xì nì 细腻 de 的 biǎo dá 表达 děng 等 。 tā 她 tí dào 提到 , máo wēi tāo 茅威涛 yǎn 演 de 的 《 xī xiāng jì 西厢记 》 zhōng 中 tī 踢 zhě zi 褶子 de 的 dòng zuò 动作 , ràng 让 hěn duō 很多 gē zǎi xì 歌仔戏 yǎn yuán 演员 fēn fēn 纷纷 fǎng xiào 仿效 , “ máo 茅 lǎo shī 老师 zài 在 chuán tǒng fú zhuāng 传统服装 de 的 jī chǔ 基础 shàng 上 zuò 做 le 了 xì jié 细节 diào zhěng 调整 , ràng 让 shēn duàn 身段 gèng jiā 更加 shū zhǎn 舒展 liú chàng 流畅 , bìng 并 bù shì 不是 diān fù 颠覆 le 了 chuán tǒng 传统 , ér shì 而是 ràng 让 chuán tǒng 传统 gèng jiā 更加 dòng rén 动人 。 ”
chén yǔ ān 陈禹安 lián xù 连续 liǎng nián 两年 dēng shàng 登上 yuè jù 越剧 chūn wǎn 春晚 de 的 wǔ tái 舞台 。 qù nián 去年 yǐ 以 jué shì 爵士 qū fēng 曲风 jiāng 将 yuè jù 越剧 yǔ 与 gē zǎi xì 歌仔戏 chuàn lián 串联 , chuàng zuò 创作 《 bǎo yù 宝玉 èr zhǒng 二种 》 ; jīn nián 今年 yǔ 与 shàng hǎi 上海 yuè 越 jù yuàn 剧院 huā dàn 花旦 qiú dān lì 裘丹莉 hé zuò 合作 zhòng xīn 重新 yǎn yì 演绎 《 cǎi yún zhuī yuè 彩云追月 》 。 “ xiàng 像 zhè yàng 这样 kuà 跨 jù zhǒng 剧种 、 kuà 跨 dì yù 地域 de 的 yì shù jiāo liú 艺术交流 , shì 是 tuī dòng 推动 chuán tǒng 传统 wén huà 文化 bù duàn 不断 fā zhǎn 发展 de 的 zhòng yào 重要 dòng lì 动力 。 ” chén yǔ ān shuō 陈禹安说 , “ xiàn zài 现在 de 的 chuàng xīn 创新 , jiāng 将 shì 是 wèi lái 未来 de 的 chuán tǒng 传统 。 ”